Нафтата се очекува да „експлодира“: Што ја очекува Северна Македонија?

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Нафтата се очекува да „експлодира“: Што ја очекува Северна Македонија?

07 март 2026

• од Станча Јаќимовски

Цените на нафтените деривати во Северна Македонија се очекува да пораснат значително во текот на следната недела, како резултат на зголемените геополитички тензии и блокадата на клучни поморски трговски рути. Овие случувања ја искачија цената на суровата нафта „Брент“ на околу 87 долари за барел, што веќе предизвикува реакции на глобалните пазари.

Глобални тензии и ефект врз домашниот пазар

Меѓународните пазари се соочуваат со зголемена неизвесност поради стравувањата од продолжен конфликт кој би можел да го погоди Ормускиот теснец – еден од најважните светски коридори за транспорт на нафта. Поради тоа, се зголемуваат транспортните трошоци и осигурителните премии за танкерите.

Овој потенцијален „шок“ во понудата директно ќе се одрази врз пазарот во Северна Македонија, кој е речиси целосно зависен од увоз на нафта и нафтени деривати.

Тековни цени и можни сценарија

Во моментов, цената на евродизелот изнесува околу 71 денар за литар, додека бензинот од 95 октани се продава по 74,5 денари за литар.

Според пазарните анализи, секое зголемување на цената на „Брент“ од 10 долари по барел може да значи раст од приближно 3,5 до 4 денари по литар во основната цена на горивото, без да се пресметаат ДДВ и трговските маржи.

Доколку цената на „Брент“ се стабилизира во рамките од 85 до 90 долари за барел, се очекува домашните цени на горивата неизбежно да го следат овој тренд во следните корекции што ги прави Регулаторната комисија за енергетика.

Ризици за економијата и инфлацијата

Најчувствителна точка за македонската економија останува дизелот, кој често се нарекува и „инфлаторно гориво“. Неговото поскапување има директно влијание врз повеќе економски сектори:

Транспорт и логистика: веднаш се зголемуваат трошоците за транспорт и дистрибуција на стоки.
Земјоделство и градежништво: овие сектори во голема мера зависат од дизелот за механизација и транспорт.
Потрошувачка: поради повисоките логистички трошоци, можно е поскапување на основните прехранбени производи.

Пазарна анализа и можни мерки

Покрај самите цени, институциите внимателно го следат и таканаречениот „психолошки ризик“ на пазарот. Стравот од евентуален недостиг на гориво може да предизвика панично купување и вештачко зголемување на побарувачката, што би претставувало дополнителен притисок врз државните резерви.

Иако владата уверува дека резервите се стабилни, политичкиот притисок расте за преземање мерки доколку трендот на поскапување продолжи. Меѓу опциите се:

замрзнување на трговските маржи,
намалување на акцизите за горивата.

Очекувања од следната одлука

Следната одлука на Регулаторната комисија за енергетика, која ќе биде објавена во понеделник, ќе биде првиот официјален показател колку реално оваа нова енергетска криза ќе ги чини граѓаните на Северна Македонија.

Од неа ќе стане појасно дали растот на светските цени ќе се прелее директно и врз домашните бензински пумпи во наредните недели.