9 Мај – Ден на Европа: Од идеја за челик и јаглен до најголем мировен проект во светот

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

9 Мај – Ден на Европа: Од идеја за челик и јаглен до најголем мировен проект во светот

09 мај 2026

• од Темелко Тошев

Секоја година на 9 мај, граѓаните ширум континентот го одбележуваат Денот на Европа. Овој датум не е само обичен ден во календарот, туку потсетник за денот кога се поставени темелите на она што денес го познаваме како Европска Унија.

Историското значење на Шумановата декларација

Сè започна на 9 мај 1950 година, кога тогашниот француски министер за надворешни работи, Робер Шуман, ја прочита својата историска декларација во Париз. Во екот на повоената обнова, Шуман предложи визионерска идеја: нова форма на политичка соработка во Европа која би ги направила војните меѓу европските народи не само незамисливи, туку и материјално невозможни.

Клучниот предлог беше создавање на заедничка институција која ќе управува со производството на јаглен и челик – клучните ресурси за воената индустрија. Со ставањето на овие ресурси под заедничка контрола, се постави темелот на европското заедништво.

„Европа нема да се создаде одеднаш, ниту според единствен план. Таа ќе се изгради преку конкретни достигнувања кои прво ќе создадат де факто солидарност.“ – Робер Шуман

Како 9 мај стана Ден на Европа?

Иако идејата датира од 1950-тите, дури во 1985 година на состанокот на лидерите на ЕУ во Милано, беше донесена официјална одлука 9 мај да се слави како Ден на Европа.

Оттогаш, овој ден ги симболизира:

Мирот меѓу народите.
Единството во различностите.
Просперитетот на заедничкиот пазар.

Симболите на Обединета Европа

Покрај овој датум, идентитетот на Европската Унија е препознатлив и преку:

Знамето: Сина подлога со 12 златни ѕвезди распоредени во круг.
Химната: „Ода на радоста“ од Деветтата симфонија на Бетовен.
Валутата: Еврото, како симбол на економска поврзаност.
Мотото: „Обединети во различноста“.

Традиционално одбележување

Секоја година, институциите на ЕУ ги отвораат своите врати за јавноста, а низ сите европски градови се организираат бројни манифестации, концерти и дебати. Целта е да се приближат европските вредности до граѓаните и да се прослави заедничкиот пат кон посветла и постабилна иднина.